Het wood-wide web

Wist u dat schimmels 450 tot 500 miljoen jaar geleden aan de basis stonden van de verovering van het land door planten? En dat er zonder zwammen geen eik, beuk of den in Nederland zou kunnen groeien? Wetenschappers hebben het soms over een ‘wood-wide web’. Dat is een ondergronds netwerk van schimmeldraden dat planten en bomen met elkaar kan verbinden. Zo kunnen voedingsstoffen en water worden uitgewisseld.

Waarschuwen

Het is zelfs bewezen dat planten en bomen via zo’n netwerk informatie kunnen uitwisselen. Ze kunnen elkaar bijvoorbeeld waarschuwen voor hongerige bladluizen. Inmiddels zijn er meer dan 5.000 soorten paddenstoelen bekend in Nederland. Zo’n 20 jaar geleden waren dat er rond de 3.500. Die stijging zit hem hoogstwaarschijnlijk vooral in betere zoek- en kijkmethodes. De paddenstoelen die we zien, zijn slechts de vruchten van schimmels. Het grootste gedeelte bevindt zich onder de grond.

Nuttig

Paddenstoelen worden vaak gezien als profiteurs, zoals parasitaire zwammen. De meeste paddenstoelen zijn echter symbiotisch, d.w.z. belangrijk en van wederzijds voordeel voor organismen in hun leefomgeving. Paddenstoelen zijn van groot belang voor het leven in een bos en de gezondheid van een bos. Ze zijn als afvalverwerkers (van dood hout) en door hun verbinding onder de grond niet alleen nuttig voor bomen. Paddenstoelen bevatten namelijk ook stoffen die gebruikt kunnen worden voor nieuwe geneesmiddelen. Daarnaast zijn schimmels in staat om milieuverontreinigende stoffen af te breken.

Het regent eikels en beukennootjes!

Als je in het bos of een park loopt, dan moet je oppassen. Er komen namelijk heel veel eikels en beukennootjes uit de bomen vallen. Waarom dit jaar in zulke grote hoeveelheden? De afgelopen maanden hebben eiken en beuken veel meer vruchten geproduceerd dan andere jaren.

Glibberige paden

Deze boomvruchten vallen nu massaal uit de bomen. Dit is te zien aan de deels stuk getrapte eikels en beukennootjes op glibberige fiets- en wandelpaden. De huidige oogst is opmerkelijk, vooral omdat er nu al drie jaar achter elkaar beuken vol met nootjes zijn. Het is gebruikelijk dat het ene jaar wel beukennootjes komen en het andere jaar niet. Volgens bioloog Arnold van Vliet van de Universiteit van Wageningen is dit al het derde jaar dat ze er zijn.

We hebben dit 25 jaar niet zo meegemaakt

Niet alleen in Nederland, maar in heel Europa blijken veel eikels en beukennootjes uit de boom te vallen. Biologen staan voor een raadsel. Misschien komt het door een relatief koud voorjaar, gevolgd door een droge periode en daarna een natte zomer. “We hebben dit in 25 jaar niet zo meegemaakt”, zegt Van Vliet.

Smullen voor eekhoorns en zwijnen

Fietsers en wandelaars ondervinden er hinder van, maar voor dieren die eikels en beukennootjes op hun menu hebben staan, is het smikkelen en smullen. Eekhoorns, sommige vogelsoorten zoals de Vlaamse gaai, en zwijnen kunnen hier een winter lang van profiteren.

Strenge winter

Is er een verband tussen de grote hoeveelheid eikels en een strenge winter? Dat blijkt niet in het geval te zijn en is slechts een volkswijsheid. Het zegt meer over de fauna dan het weer. De natuur kan het weer niet voorspellen en ook niet bepalen. Die extra voedselvoorraad zorgt juist voor een grotere overlevingskans, waardoor er in de lente meer kleintjes zullen zijn. Meer knaagdieren betekent meer roofvogels. De populatie zwijnen zal ook groeien. De biggetjes die de komende tijd ter wereld komen, hebben een grotere overlevingskans deze winter.

Bronnen: http://nos.nl/l/2062073 , http://s.ad.nl/4159716

Herfst

Bladval is typisch iets voor loofbomen. In Nederland zijn er ook aan aantal naaldbomen die dit doen zoals bijvoorbeeld de lariks. Waarom laten bomen hun bladeren vallen en wat is het nut ervan?

Bescherming

Tijdens de herfst en de winter is het voor planten en dieren lastig om voedsel te vinden. Voor bomen betekent dit dat het lastiger zal zijn om water op te nemen. Boomwortels kunnen bij lagere temperaturen namelijk minder makkelijk water opnemen. Uiteraard kan de bodem zelfs bevroren zijn, wat wateropname helemaal onmogelijk maakt. Bomen nemen met hun wortels water op en verdampen dit vervolgens via de huidmondjes in de bladeren. Als de boom gewoon zou doorgaan met het verdampen, zou die kunnen uitdrogen. Door het aanmaken van een kurklaagje tussen het blad en de steel en het laten vallen van de bladeren voorkomt de boom deze uitdroging.

Bladverkleuring, mooi maar ook nuttig!

Bomen zijn in de herfst druk bezig met de voorbereiding op de winterperiode. Een boom trekt als het ware de groene kleur uit de bladeren, waardoor deze gaan verkleuren. Dat komt omdat bomen de groene kleurstof uit het blad afbreken en de onderdelen ervan opslaan in hun stam en wortels.

Paddenstoelen en bomen

In het vroege najaar neemt de luchtvochtigheid snel toe. De temperaturen zijn nog relatief hoog. Dit is het ideale klimaat voor schimmels. Paddenstoelen behoren ook tot de schimmelfamilie. Paddenstoelen zijn in de natuur bijzonder nuttig. Organisch materiaal wordt door de paddenstoelen afgebroken. De natuur is hier zeker bij gebaat, het levert weer voedingsstoffen voor de planten en bomen op. Paddenstoelen zaaien echter ook dood en verderf. Bijvoorbeeld als ze levende bomen voor eens en altijd aantasten.

Paddenstoel op bomen

We zien het allemaal wel eens, een paddenstoel op een ogenschijnlijk gezonde boom. Neem bijvoorbeeld de schubbige bundelzwam (Pholiota squarrosa). Deze paddenstoel vestigt zich op levend hout en is een parasiet. Meestal wordt de schubbige bundelzwam aangetroffen van september tot november. Hij groeit in bundels op de wortels en aan de voet van loofbomen, minder vaak op naaldbomen. De zwam brengt veel schade toe aan fruitbomen. In Nederland is het een algemeen voorkomende paddenstoelensoort in bossen, parken en plantsoenen. De paddenstoel leeft van de boom en zal ervoor zorgen dat er steeds meer hout afsterft. Dit gaat net zo lang door tot de boom dood is. Uiteindelijk zal de boom, bijvoorbeeld tijdens een stevige najaarsstorm, omvallen.

Waarom paddenstoelen op mijn boom?

Bijna alle wortel- of stamrotzwammen zijn secundair. Dat betekent dat deze zwammen alleen hun intrede kunnen doen in de boom als er sprake is van wortel- of stamschade. Een verzwakte boom is niet langer in staat aanvallen van bijvoorbeeld zwammen af te weren.

Zodra een houtvernietigende zwam zich in het houtweefsel heeft gevestigd, komt een langzaam maar zeker aftakelingsproces op gang. Hoe snel dit proces verloopt, is uiteraard afhankelijk van verschillende omstandigheden.

Inspectie

Het is een routinetaak van elke professionele boomverzorger om de boom te inspecteren op zwamaantastingen. Tegenwoordig bestaat er zeer fijngevoelige apparatuur waarmee men een proefboring in het hout kan verrichten. Zo kan de inwendige toestand van de boom worden beoordeeld.

Als u zelf aan de voet van uw bomen ook maar enige activiteit van paddenstoelen waarneemt, neem dan onmiddellijk een boomspecialist in de arm. Deze specialist onderwerpt uw boom aan een uitgebreide inspectie. Aangezien zwammen zich voornamelijk vestigen op beschadigd hout, is het ook belangrijk om schade aan uw boom te voorkomen. Het inwinnen van goed boomadvies kan veel ongemak voorkomen!

Zorgplicht

Iedere boomeigenaar heeft de wettelijke verplichting om zorg te dragen voor de veiligheid van de omgeving.De zorgplicht vergt een periodieke controle voor overheden en andere terreineigenaren om schade aan derden te voorkomen.Daarbij dient er een registratie te zijn van alle controles en het onderhoud.

De boomeigenaar kan aansprakelijk worden gesteld voor schade door bomen of takken indien er onvoldoende zorg aan de boom of takken is besteed. De controles moeten worden uitgevoerd door aantoonbare deskundigen.

Deze deskundigen controleren onder andere op:

– De conditie van de boom.

– Eventuele ziektes en aantastingen.

– Snelheid van wondovergroeiing

.- Breukveiligheid.

– Stabiliteit en verankering in de grond.

– Eventuele risico’s van de groeiplaats en directe omgeving.

De wet kent de volgende drie soorten zorgplicht:

1. Algemene zorgplicht

Bomen moeten regelmatig gecontroleerd worden. Indien nodig zullen er maatregelen getroffen moeten worden. Ook regulier onderhoud valt onder de algemene zorgplicht. Controles moeten systematisch en met regelmaat worden uitgevoerd.

2. Verhoogde zorgplicht

Verhoogde zorgplicht geldt voor bomen die op een plek staan waar een boom gevaar kan opleveren voor omstanders, bij losrakende takken of als er een boom omvalt.

Bijvoorbeeld op campings, langs bungalows of bij parkeerplekken. Dit hangt deels samen met de dikte van de boom en de conditie van de boom. In een bosgebied is dit anders. Daar is jaarlijkse controle niet van toepassing, mede omdat schade niet te voorzien is.

3. Onderzoek plicht

De onderzoek plicht geldt voor bomen waar eerder een uitwendige afwijking of gebrek is geconstateerd, die mogelijk gevaar oplevert in de toekomst.

Kort samengevat houdt dit in dat iedere boomeigenaar verantwoordelijk is voor zijn of haar boom!

Mocht uw boom omvallen of er valt een tak van uw boom en dat levert schade op aan derden, dan bent u verantwoordelijk. U kunt dit voorkomen door periodieke controles te laten uitvoeren. Daardoor heeft u er alles aan gedaan om zowel uw boom gezond te houden als de omgeving veilig te houden!

Boomveiligheid

Iedere boomeigenaar is verantwoordelijk voor zijn of haar eigen boom. Mocht er een incident plaatsvinden vanwege uw boom (denk hierbij aan het omvallen van uw boom en/of takken die uit de boom vallen) bent u verantwoordelijk voor de eventuele schade en kosten die de boom heeft veroorzaakt. Maar dit kunt u voorkomen!

APK voor bomen

Net als uw auto moeten ook bomen gekeurd worden. Daarbij kijken we naar gebreken aan de boom zoals: grote breuken aan de stam of een holle stam. Betekend een boom een gevaar voor de omgeving, dan is kappen noodzakelijk.

Nederland telt ongeveer 16 miljoen straat- en laanbomen. Deze moeten voldoen aan de wettelijke zorgplichteisen die onder andere voortkomen uit de aansprakelijkheidswetgeving. De zorgplicht voor bomen houdt in dat de eigenaar/beheerder van bomen zijn bomen zorgvuldig controleert, bevindingen registreert, gebreken laat onderzoeken en de bomen onderhoudt.

Registratie

Alle boomeigenaren in Nederland moeten, op grond van het BW boek 6 artikel 162, voldoende zorg aan hun bomen besteden, zodat anderen daarvan zo min mogelijk overlast of schade ondervinden. De Richtlijn boomveiligheidsregistratie geeft invulling aan deze ‘zorgplicht’, zodat boomeigenaren weten wat ze minimaal moeten registreren en welke gegevens er tijdens de visuele boomcontrole minimaal moeten worden vastgelegd.

Wenst u meer informatie over Boomveiligheid of hebben u en/of uw medewerkers behoefte aan een training? Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Ziektes bij bomen

Bomen kunnen last hebben van diverse aantastingen die hun conditie verminderen, zoals schimmels, bacteriën en insecten. Sommige ziektes worden veroorzaakt door rupsen of kevertjes, zoals bijvoorbeeld bij de bekende Iepenziekte.

Deze ziekte wordt overgebracht door een kevertje die van de bladeren eet en daardoor een schimmel achterlaat. Deze schimmel is helaas dodelijk voor de Iep.

Regelgeving en behandeling

Voor elke boom/ziekte zijn andere behandelingen noodzakelijk. U kunt het beste een expert raadplegen om erachter te komen welke behandeling u het beste kunt toepassen.

U bent verplicht voor de behandeling van de zieke boom de instructies van de gemeente te volgen. Als u de boom gekapt heeft en dit is een boomsoort die een boomziekte kan verspreiden, heeft u een vergunning nodig om de restanten te vervoeren of vernietigen.


Bij Praktijk Centrum Bomen kunt u de juiste training volgen, zodat u zelf de beste behandeling kan toepassen. Kijk snel naar ons aanbod en schrijf u in of neem contact met ons op!

Internationale dag van de Natuurbescherming

Een dag om bij stil te staan!

De natuur, dat vinden we natuurlijk allemaal belangrijk. We moeten zuinig zijn op de aarde en op wat de natuur ons te bieden heeft. Deze dag is bedoeld om meer mensen bewust te maken van onze natuur en wat we kunnen doen om onze natuur te behouden, niet alleen voor ons zelf, maar ook en vooral voor de generatie na ons. Daarom staan er verschillende (milieu) organisaties op deze dag bij winkelcentrums en op evenementen om meer over dit onderwerp te vertellen.

Zelf nadenken

Ook is het de bedoeling dat we met elkaar nadenken over wat een ieder zelf zou kunnen doen om onze natuur te beschermen, zoals: afval scheiden, recyclen, boodschappentassen mee nemen in de plaats van bij iedere boodschap een nieuw plastic tasje kopen en ga zo maar door.

Het doel

Het doel is dat we ons allemaal meer bewust gaan worden van de schade die we onze natuur toe brengen, terwijl we een gezonde natuur zo hard nodig hebben aangezien de natuur bijdraagt aan ieders gezondheid, onze samenleving en aan onze economie.

De Internationale Dag van de Natuurbescherming is minder actief dan het geweest is. . Van 2007 tot 2009 was er nog een actie: “Behoud de poolgebieden en de gletsjers”. Veel landen deden mee aan deze actie. Inmiddels is het een stuk minder groot en internationaal.

Dit neemt niet weg dat het een fantastisch initiatief is welke wat ons betreft mag blijven!

Praktijk Centrum Bomen

Niet al onze activiteiten hebben betrekking tot het opleiden in het groen. Samen met u kunnen wij de mogelijkheden bekijken. Heeft u interesse? Neem dan contact met ons op.

Examentraining Boomveiligheids Controleur

Op 16 juli 2015 heeft Praktijk Centrum Bomen de examentraining ‘Boomveiligheids Controleur’ verzorgd voor de bedrijven Kuppen Boomverzoring, Terra Nostra en de Nationale Bomenbank.

20150716_boomveiligheidscontroleur

Bij het daaropvolgende theorie en praktijk examen hebben er 8 deelnemers het examen succesvol afgerond. Een prachtig resultaat!

Praktijk Centrum Bomen feliciteert Kuppen Boomverzoring, Terra Nostra en de Nationale Bomenbank en natuurlijk de nieuwe Boomveiligheids Controleurs.

Heeft u na het lezen ook interesse in de training ‘Boomveiligheids Controleur’? Geef u dan snel op of neem contact met ons op!

Uitreiking Trekker Rijbewijs Haeghe Groep

Op 9 juli 2015 hebben een aantal werknemers van Haeghe Groep de trekker rijbewijs mogen ontvangen. Henk Huisman heeft die namens Praktijk Centrum Bomen persoonlijk uitgereikt.

Jan Willem Nekkers (Haeghe Groep) vertelt:
“Namens Marcel, Cora en mijzelf wil ik jullie enorm bedanken voor jullie aanwezigheid bij de uitreiking van de trekker certificaten. De foto’s zeggen volgens mij genoeg over hoe trots de mannen zijn op hun certificaat/ rijbewijs. En terecht natuurlijk.

Speciale dank in deze gaat naar Henk Huisman die namens pc bomen de moeite heeft genomen om eigenhandig de certificaten uit te reiken gisteren. Was mooi om te horen hoe jij de groep waardeerde.

Verder wil ik Henk een compliment geven over hoe hij er voor hebt gezorgd heeft dat toch veel mannen uiteindelijk geslaagd zijn voor het trekker certificaat. Staat vast dat de mondelinge testen en de rust die hij uitstraalde met de lessen en de examens de deelnemers geholpen heeft.”

pcbomen-trekker_rijbewijs_haeghe_groep9

Voor ons was dit een geslaagde dag. Namens het team van Praktijk Centrum Bomen feliciteren wij jullie met jullie rijbewijs en wensen wij jullie heel veel trekker plezier!

Heeft u ook interesse in een training bij Praktijk Centrum Bomen? Bekijk ons aanbod of neem gerust contact met ons op.